Gerçek Haberin Kalbini Okuyan Portal

Bu hastalığa dikkat! Bir çay kaşığının ucu kadar unlu besin yeseniz bile…

0 2

Çölyak çağdaş çağın hastalığıdır!

Hayır, bilakis kökeni milattan öncesine dayanan bir hastalıktır. Dünyanın en yaygın genetik hastalığı olan çölyak, ince bağırsağı ve birçok organı tutan, bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık.

Eski Yunancada karın manasına gelen “coeliaca” sözünden ismini alan hastalığın izlerine M.Ö. 1. yüzyılda bile rastlanıyor. Arkeolojik kalıntılar insanoğlunun Mezopotamya’daki birinci ıslah edilmiş buğdayla beslenmeye başladığından itibaren bu hastalığa yakalandığına gösteriyor.

Birinci teşhis ise 1888’de İngiliz patolog Samuel Gee’nin hastalığın histolojik bulgularını ince bağırsak biyopsilerinde göstermesiyle konuldu. Hastalığa yol açan etken unsurun buğdaydaki glüten olduğu da 1950’lerde katılaştı.

Yaygın bir hastalık değildir!

Tersine, dünyada en yaygın görülen hastalıktır. Hastalığın tanımlandığı birinci yıllarda görülme sıklığı 4 bin ila 5 bin bireyde bir olduğu düşünülmektedir. Meğer bugün yapılan çalışmalar, birçok toplumda ve ülkemizde çölyak hastalığının her 100 bireyden birinde gözlendiğini ortaya koyuyor.

Bu oran Kuzey Avrupa’da 60-70 bireyde teğe, Batı Avrupa’da da yüzde 5-6’ya çıkıyor. Tanımlanan hastaların sayısına bakıldığında, bunun buzdağının su üstündeki kısmı olduğu benzetmesi yapılabilir. Saptanamayan hastaların çok daha büyük bir kitle olduğu düşünülüyor.

Çölyak, genetik bir hastalık değildir!

Hayır! Bu hastalık genetik geçişlidir. Çölyak, tek yumurta ikizlerinden birinde varsa başkasında de yüzde 75 oranında görülüyor. Birinci derece akrabalarda yüzde 20, ikinci derece akrabalarda da yüzde 5 oranında rastlanıyor.

Çocuklukta ortaya çıkar!

Bu hastalığın ortaya çıkış bulguları çok farklı olabilir. Süt çocukluğu, oyun çocukluğu üzere erken periyotlarda ortaya çıkabildiği üzere, 70 ve 80 yaşlarda tanımlanabilen geç olgular da bulunmaktadır. Yani çölyak, her yaşta görülebilen bir hastalıktır.

Tek belirtisi şişlik ve karın ağrısıdır

Çölyak’ın birçok belirtisi vardır. Klasik bulguları karın ağrısı, ishal, kansızlık, kilo alamama, uzunluk kısalığı, fizikî ve ruhsal gelişme geriliği, diş minesinde meseleler ve kemik erimesidir.

Çölyak sadece sindirim sisteminde hastalık yapar

Bilakis, çölyak tüm beden sistemlerinde çeşitli hastalıklara neden olabilir. Bayanlarda adet düzensizliği, kısırlık, hamilelikte sık düşükler çölyaktan kaynaklanabilir.

Çölyak, karaciğer işlevlerinde sorun, kalp kası bozukluğu, D ve B kümesi vitamin eksikliği, folik asit eksikliği, dermatit, ağızda aft, ülser, nörolojik bozukluklar, depresyon, böbrek ve eklem hastalıklar üzere farklı problemlere neden olabilir.

Huzursuz bağırsak sendromunun nedeni çölyaktır

Huzursuz bağırsak sendromu, farklı bir hastalıktır. Lakin Çölyak görülme sıklığının, dispepsi (karında ağrı, gerginlik, erken doyma, iştahsızlık, bulantı, geğirme) ve huzursuz bağırsak sendromu sorunu olan hastalarda yüzde 2-3 ‘e çıktığı bilinmektedir.

Glüteni azaltmak çölyakı tedavi eder

Bir çay kaşığının sekizde biri kadar un tüketilmesi halinde bile, alınan glüten hastalığı tetikliyor. Sistem şöyledir: Yiyeceklerin bağırsaklardaki emilimi sırasında bedenin savunma düzeneği glütene karşı savaş açar ve antikorların ince bağırsaktaki fırçamsı yüzeye saldırmasıyla bağırsak duvarında hasar olur.

Bu hasar nedeniyle besin hususları emilmeden sindirim sistemi yoluyla atılır. Glütenli besinlerin az tüketilmesi sorunu bir modül hafifletse de tedavi etmez. Çölyak hastaları bu meseleyle karşılaşmamak için içinde hiç glüten barındırmayan yiyecekler yemelidir.

Teşhis için kan tetkiki yaptırmak yeterlidir!

Sadece kan tetkiki kâfi değldir. Teşhis için en kıymetli sistem, tabibin muayenesi, hastanın hikayesinin güzel dinlenmesi ve doktor farkındalığıdır. Kan tetkiklerinde çölyak antikorlarına bakılmaktadır. Çölyak antikorlarının (Anti-EMA IgA, Anti-ttg IgA ) müspetlik oranı hastalıkla ilgili bilgi verebilmektedir. Bu durum sonucu biyopsi yapılabilir.

Bazen ince bağırsak biyopsileri de kâfi gelmeyebilir. Bu üzere durumlarda doku tipi tayininin yapılması ( HLA DQ2-HLA DQ8 ) önerilmektedir. Çölyak hastalarının yüde 95’inde bu doku tipleri olumludur, bu nedenle çölyak hastalığının olup olmadığını göstermede kıymetli rol oynar.

Glüten içeren yiyeceklerden uzak durmak kafidir

Çölyak’ın tedavisinde en faal sistem, glüten içeren yiyecekleri yememek olsa da, tekrar glüten içeren paklık ve kozmetik eserlerinden de uzak durulması gerekir.

Glütensiz yiyecek diyetine vakit zaman orta verilebilir

Bu hastalığın tedavisinde en değerli adım, glüten tüketimine son verilmesidir. Üstelik bu diyet, hiç orta verilmeden ömür uzunluğu sürdürülmesi gerekir. Diyetine itina gösteren bireylerin ince bağırsağında 6-12 haftada düzelme başlar.

Bir yılın sonunda da hastaların yüzde 70’inde tam güzelleşme sağlanır. Bir yılda düzelmeyen hastalarda bağışıklık sistemini baskılayan birtakım ilaçlar kullanılır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.