Gerçek Haberin Kalbini Okuyan Portal

Gülümsemek için vakit ayırın

0 2

Dilbilimci Steven Roger Fischer, Lisanın Tarihi kitabında Kral Lear isimli tiyatro oyunundan (1606) kelam eder ve Shakespeare’in soytarı karakterinin ağzından mizahın asıl gayesinin “hayatın nahoş gerçeklerinin tesirini azaltmak” olduğunun tabir edildiğini söyler. Ben de kalbimize güzel gelen ve akıl sıhhatimizin istikrarını sağlayan gülümsemenin doğal bir ilaç olduğunu düşünüyorum.

Gülümseme deyince Mona Lisa’dan sonra aklıma birinci gelen ikonik simge olan “Smiley” aslında daha yaşlı ancak felsefi bir duruş ve bir marka (Smiley®) olarak 50 yaşında. Bu nedenle Raf Simons, Sandro, Karl Lagerfeld, Market, Reebok, Puma, Schott, New Era ve Dsquared2 üzere             ünlü dizayncı ve markalar eliyle gülen yüzün 50. yıldönümü dünya çapında kutlanıyor. Montegrappa da bu yaratıcı markalardan biri.

1912 doğumlu kalem üreticisi Montegrappa ismini İtalya’daki Grappa dağından alıyor. Montegrappa kalemlerinin en önemli özelliği kuyumculukta kullanılan üretim tekniklerinin de üretim basamaklarında kullanılması. Marka, edebiyat tarihi için de değerli: Ernest Hemingway üzere birçok müellif ve şair yapıtlarını yazarken Montegrappa kullandı.

Daha çok imzası olan André ismiyle bilinen grafiti sanatkarı André Saraiva’nın tasarladığı gülen yüz temalı siyah reçine gövdeli Montegrappa’nın yeni kalemlerinde “Gülümsemek için vakit ayırın!” sloganı yer alıyor. Üzerinde “Smiley & André” yazan bir klips bulunan kalemlerin kartuş yahut dönüştürücüyle kullanılabilen dolmakalemin ucuna da gülen yüz simgesi oyulmuş.

Kısa Smiley tarihçesi

Gülen yüz figürü birinci kere 1963 yılında, birleşen iki sigorta şirketi çalışanlarının moralini düzeltmek için Harvey Ball isimli Amerikalı bir grafiker tarafından çizilmiş. Şirket yöneticileri çalışanların morale gereksinimi olduğunu söyleyince Harvey Ball birinci gülen yüz figürünü basitçe görülebilmesi için bir rozet üzerine çizdi. Başlangıçta sırf 100 adet çoğaltılan rozet, müşterilerin de güzeline gidince kısa müddette tükendi. Akabinde çığ üzere büyüyen talep sonrasında (birkaç yıl içinde 50 milyon rozet satıldı) gülen yüz simgesi öylesine tanınan oldu ki doğduğu kent Worcester hudutlarını aştı ve ülke çapında yayıldı. 1960’ların sonunda ise gülen yüz ikonu artık yeryüzünün her yerindeydi.

Lakin bu figür yalnızca iş dünyasına özel üretilmiş gülümsemeye yönelik bir davetti, ne ticari olarak tescil edilmiş bir ismi vardı ne de ortaya konmuş bir ideolojisi. Birinci kere Fransa’da 1972’de France Soir gazetesinde gülümseten haberlerin yanına gülen yüz deseni konuldu ve bir kimlik edindi. Akabinde gazetenin editörü Franklin Loufrani gülen yüz ismine bir şirket (Smiley Company) kurdu. Harvey Ball’un oğlu ise Dünya Gülümseme Vakfı’nı (World Smile Foundation) kurdu ve dünya gülümseme günü tertibi ile ilgileniyor.

 

Gülen yüz, Watchmen üzere çizgi romanlardan müzik dünyasına (Talking Heads) kadar çabucak her yerde görüldü. Grafiti sanatkarları da 50 yıldır duvarlara gülen yüzden ilham alan bazen sistemle dalga geçen ironik biçimler çiziyor. Gülen yüz, artık yazışmalarda herkesin kullandığı gülümseme sembolü “:)” işaretine de ilham kaynağı oldu. Yakın bir tarihte Gaziantep’teki Karkamış Antik Kenti’nde, Prof. Dr. Nicolo Marchetti’nin idaresinde yapılan hafriyatlarda üzerinde gülen yüz simgesi bulunan 3 bin 700 yıllık bir testinin bulunması gülümsemenin insanlık tarihindeki kıymetli yerini bir sefer daha hatırlattı.  

Montegrappa koleksiyonuna gelince hepsi 143 mm uzunluğunda olan dolmakalem (14 ayar altın uçlu), rollerball ve tükenmezkalem olarak (kalemler ortalama 30 gram) her cinsten 365 adet üretilmiş. Dolmakalem setine ayrıyeten fiyatsız verilen bir mürekkep şişesi eşlik ediyor. Sonlu sayıda üretilen ve yükte hafif kıymette ağır olduğundan gülen yüz temalı Montegrappa kalemlere sahip olamayanlar için alternatif olarak Pilot Kaküno’yu öneriyorum. (Üstelik kimi modellerde kalemin ucundaki figür ya lisan çıkartıyor ya da göz kırpıyor.)

Haftanın kitabı: Yazının Tarihi

Yazının Tarihi, yazı sistemleri, kökenleri, biçimleri, fonksiyonları ve harflerin vakit içindeki değişimleri üzerine referans kitaplardan biri. Yeni Zelandalı dilbilimci Steven Roger Fischer’ın 40 yıllık birikiminin bir eseri olan yapıta tek itirazım kitabın kapağına olacak: Reaktion Books yayınevinden çıkan İngilizce baskının kapağında yazı araç gereçleri de yer alıyor, keşke bu kapak tercih edilseydi. Muharririn daha evvel tekrar birebir yayınevinden çıkan Lisanın Tarihi kitabının yanına ileride Okumanın Tarihi kitabının da eklenmesini diliyorum.

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.