Gerçek Haberin Kalbini Okuyan Portal

Kritik tarih 5 Ocak! Uzmanlar uyardı: Tüm hava araçları için geçerli

0 4

Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Kovid-19’un hayatımıza girmesinden bu yana havacılık kesimi büyük yaralar almış olsa da günümüzde uçaklar hâlâ en çok tercih edilen ulaşım araçlarının başında geliyor. Havacılık bölümünde yaşanan en ufak yanlışlar bile vakit zaman çok önemli sonuçlara neden oluyor. Uzmanların da belirttiği üzere, “Havacılık kuralları kanla yazılıyor.”

RİSKLERE KAPI ARALIYOR

Amerikan  Federal Havacılık Yönetimi’nin (FAA) geçtiğimiz günlerde 5G teknolojisinin uçuş güvenliğinde yaratacağı riske dair aldığı kararlar, “5G ile birlikte uçak kazaları artacak mı?” sorusunu gündeme getirdi. Şu ana kadar bu durumdan kaynaklanan bir olumsuzluk yaşanmamış olsa da Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Uçak Mühendisliği Kısım Lideri Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan, elektromanyetik kirliğin artacağını ve bunun uçuş güvenliğinde risklere kapı araladığını vurguladı.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Uçak Mühendisliği Kısım Lider Yardımcısı Doç. Dr. Işıl Muharrir da uçakların kullandığı kimi sistemlerin frekansları ile 5G vericilerinin kullanacağı frekansın birbirine yakın olduğu için havalimanları etrafında çalışacak olan 5G C-Band ile çalışan baz istasyonlarının iniş ve kalkışlar sırasına kimi uçuş göstergelerinde karışıklık yaşanabileceğini belirtti. Göstergelerde gerçekleşen karışıklık yahut pilotun yanlış okuması sonucu geçmişte çok sayıda uçak kazası yaşandığı biliniyor.

‘BU KARAR DİKKATE ALINMALI’

Memleketler arası havacılık otoritelerinin aldığı kararların neredeyse BM Güvenlik Kurulu kararlarına muadil olduğunu ileten Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan “Federal Havacılık Yönetimi (FAA) havacılık otoritelerinin en doruğundaki kurum olup ABD’nin sivil havacılık otoritesidir. Bu hususta bir öbür kıymetli yapıda Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) olarak bilinir.  Dünyanın en büyük uçak üreticileri olan ABD’li Boeing ve Avrupalı Airbus ise doğal olarak çalışmalarını bu havacılık otoriteleri ile bir arada sürdürmek zorundalar” diyerek uçak şirketlerinin bu bahiste FAA ile hareket etmesinin olağan olduğunu söyledi.

Doç. Dr. Işıl Müellif ise FAA’nın havacılık otoriteleri içinde yaptırım gücü yüksek olan bir kurum olduğunu lisana getirdi. Muharrir, “FAA’nın 7 Aralık 2021’de yayınlamış olduğu uçuşa elverişlilik kararları, 5G C-Band vericilerinin yaratacağı elektronik kaosa karşılık uçakların radyo altimetre datalarını kullanan muhakkak süreçleri yasaklamak yahut sonlandırmak tarafında yani bu bahiste bir güncelleme var” dedi.

ALÇAK İRTİFADA ÖNEMLİ SORUNLAR YARATABİLİR

Doç. Dr. Işıl Muharrir, radyo altimetresinin uçuş güvenliğinde değerli bir sistem olduğunu tabir etti. Bu sistemin sağlıklı çalışmadığı durumlarda uçağın irtifa bilgisi konusunda aldatıcı bilgiler vereceğini söyleyen Muharrir, iniş ve kalkışlarda aldatıcı dataların büyük risk yaratacağını söyledi.

Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan ise uçakların günümüzde en inançlı ulaşım aracı olduğunun altını çizdi ve bunun sivil havacılık kurallarının tartışmaya kapalı olması sayesinde olduğunu söyledi. Kuşhan, “Aslında şimdiye kadar olumsuz bir durum yaratmamış olan 1G teknolojili bir cep telefonunun bile uçakta açık olmasının yasaklanması tüm soruların yanıtıdır.  Her G geçişinde alt yapıda değişiklikler olması, elektromanyetik kirliliği artırır ve doğal olarak uçuş güvenliğini riske atar” diye konuştu. Kuşhan, alınan kararın iniş ve kalkış sırasında uçakların ve yerleşim ünitelerinin tehlikede olduğuna dikkat çektiğini belirtti.

BÜTÜN HAVA ARAÇLARI RİSK ALTINDA

5G vericilerinden yayılacak sinyallerin yaratacağı sav edilen kaostan tüm hava araçlarının etkileneceğini vurgulayan Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan, “5G IoT (nesnelerin interneti) nin bir eseri olup, IoT tüm otonom araçların kullanımında münasebetiyle sabit ve döner kanatlı İHA sistemlerinde de kullanılacak.  Bulut data akışı sırasında ise elektromanyetik kirlilikte doğal olarak yüksek ölçüde artış olacaktır. Bu da bilhassa yeni teknoloji eseri olan tüm helikopterler için bir tehlike arz edebilir” sözlerini kullandı.

Doç. Dr. Işıl Muharrir ise birebir sistemlerin helikopterlerde de kullanıldığını belirterek, “Uçaklar için geçerli olan risklerin benzerleri yeniden helikopterler için de kelam konusu” dedi.

‘TÜM DÜNYAYI İLGİLENDİRİYOR’

ABD Federal Havacılık Yönetimi’nin Milletlerarası Sivil Havacılık Yönetimi (ICAO) üyesi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan “Bu sebeple FAA’nın aldığı bu karar tüm ICAO üyesi ülkeleri ilgilendiriyor. Hasılı bilhassa FAA tarafından alınan bir karar yahut NOTAM çabucak hemen tüm ICAO ülkeleri tarafından uygulanır, hatta Kuzey Kore sivil havacılık otoritesi bile ICAO kurallarını uygular yahut uygulamak zorundadır” diyerek kararın tüm dünyada uygulamaya alınacağını belirtti.

Yakın vakitte yaşanan Boeing 737 Max krizi üzerinden örnek veren Kuşhan, “Hepimizin bildiği geçen yıl biten Boeing 737 Max krizinde uçuşların durdurulmasına FAA karar verdi ve bir hafta sonra ise birebir FAA kararı ülkemizdeki Boeing 737 Max modelleri için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından uygulandı” dedi. Boeing 737 Max tipi uçaklar üretim kusurundan kaynaklı sebeplerle 5 ayda iki kazaya karışmış ve bu kazalarda 346 kişi hayatını kaybetmişti.

KIYMETLİ DEĞİŞİKLİKLER YARATABİLİR

5G teknolojisinin havacılık kesimine değerli yararlar sağlayacağını da söyleyen Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan, bilhassa bakım tamir süreçlerini daha kolay hale geleceğini belirtti. Bakım tamirat sürecinin kolaylaşması ise maliyetleri değerli ölçüde düşürebilir ve daha ucuz bir uçak seyahati sağlayabilir.

‘SİNYAL SURATI VE KAPASİTESİ ARTACAK’

Doç. Dr. Işıl Müellif, 5G teknolojisi ve 5G C-Band üzere bu teknolojinin tüm versiyonlarının genel manada sağlayacağı yararlardan en değerlisinin sinyal suratı ve kapasitesinde yaşanacak artışlar olduğunu söyledi. “Ara gözetmeksizin indirme (download), yükleme (upload) suratlarında ve bilgi transfer kapasitesinde görülecek artış ile data transfer süresindeki düşüş hayatımıza genel manada çok büyük kolaylıklar getirmeyi vadediyor” diyen Muharrir, bu durum sayesinde havalimanı işletme sürecinin daha kolay hale geleceğini, daha kaliteli bir uçuş tecrübesi sağlanacağının altını çizdi.

UÇAK ÜRETİCİLERİ NE YAPACAK?

Prof. Dr. Melih Cemal Kuşhan, Airbus ve Boeing üzere uçak üreticilerinin bu mevzuda havacılık otoritelerinden bir adım bekleyeceğini düşündüğünü söyledi. Kuşhan, “Sektörün en değerli ticari eserleri olan uçaklar öylesine bir bilgi birikimi ve altyapı ile üretilir ki gelip süreksiz yahut yeni geliştirilen teknolojiler bu eserlere çabucak uygulanamaz” diyerek muhtemel tedbirlerin kısa vadede mümkün olmadığını belirtti.

Boeing 737 örneğini veren Kuşhan, “Bu uçak platform olarak 1967 eseri bir modeldir. Zira modeli ‘uçuş güvenliği’ konusunda çok âlâ bir örnektir, ayakları yere basan bir projedir.?Yani yeni bir bilgisayar, yeni bir gereç yahut yeni bir teknoloji dediğiniz vakit, tüm kesimler bu uygulamalara açıkken havacılık bölümü kapalıdır. Bu ortada tüm bu gelişmelerin çok büyük bir kısmı bir paradoks olarak havacılık dalından gelir” sözlerini kullandı.

‘5 OCAK’TAN SONRA SONUÇLANACAK’

Doç. Dr. Işıl Müellif ise bahisle ilgili tartışmaların sürdüğünü belirterek, “Uçak üreticileri 5G alt yapısına geçişin bu haliyle uçağın inançlı bir halde çalışmasını olumsuz etkileyebileceği görüşündeler. Telekomünikasyon şirketleri ise 5G yapısının zararsız olduğunu savunuyor. FAA ise 5G’nin uçuş güvenliğinde risk yaratmayacağını gösteren somut bir delilin olmadığı üzerinde ısrarcı” biçiminde konuştu ve bu mevzuda yaşanan tartışmaların 5 Ocak’tan sonra yaşanacak olaylar üzerinden sonuçlanacağını belirtti. 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.