Gerçek Haberin Kalbini Okuyan Portal

Müthiş bir geçmişi var! Yağ yağmak için değil ‘işkence’ aleti olarak üretildi

0 0

Gülşah Karaman / milliyet.com.tr – Koşu bandı, spor salonu dışında spor meraklılarının konutunda de kullandığı kıymetli bir spor aleti. Bilhassa yağ yakmak ya da kalp sıhhatini korumak için tercih edilse de, uzmanlar tarafından sıhhate ziyanlı olduğuna dair görüşler de yer alıyor. Fakat koşu bandının çok eskilere dayanan enteresan ve tüyler ürpertici bir tarihi var.

Koşu bandının icadının gerisindeki karanlık tarih ne? Bugünden çok farklı bir gaye için icat edilen koşu bandını kullanmak ne kadar sağlıklı? Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Hâkim Altan, koşu bandı hakkında hakikat bilinen yanlışları paylaştı.

YAĞ YAKMAK İÇİN DEĞİL, BİR AZAP AYGITI OLARAK TASARLANDI

Koşu bandı, 1918 yılında İngiliz mühendis Sir William Cubitt tarafından icat edildi. Lakin asıl emelinin gerisinde vahim bir gerçek yatıyordu. Cezaevinde yatan mahkûmlar için bir azap aleti olarak tasarlanmıştı. Büsbütün ahşaptan imal edilen koşu bandı, günümüzdekinden çok farklıydı. Cubitt, hapishanede yatan mahkûmların çok fazla boş vakit geçirdiklerini görüp, onları meşgul etmek için bu türlü bir prosedüre başvursa da daha sonra bu durum bir cezalandırma formülüne dönüştü.

MAHKÛMLAR GÜNDE EN AZ 6 SAAT KOŞUYORLARDI

Birinci koşu bandı kendi etrafında dönen  bir cıvataya benziyordu. Aygıtın altındaki tekerlekler döndükçe, mahkûmlar da yürümek zorunda kalıyordu. Daha çok merdiven tırmanmaya benzeyen bu alet mahkûmların durduğu an düşüp ölmesine neden oluyordu. Çoklukla bir mahkûm günde en az 6 saatini bu bandın üzerinde geçiriyordu ve bu 14 basamaklı bir merdivene hatta Everest’e tırmanmaya eş kıymetti.

İNGİLİZ MUHARRİR OSCAR WILDE BİLE KULLANDI

İdare, İngiltere’de 50 hapishanede bu aleti kullanmaya devam etti. İngiliz muharrir Oscar Wilde da hapishane vakitlerinde bu aletin üzerinde çalıştırıldı. Oscar Wilde, savlara nazaran bu aletin üzerine çıktığında çok zorlanıyordu. Birtakım mahkûmların işledikleri ceza oranlarına nazaran günde 10 saat bu aletin üzerinde yürümeleri isteniyordu. Bu durum karşısında halkın izleyip ibret almasına bile müsaade veriliyordu.

CEZA OLARAK KULLANILAN BU USUL İŞE DÖNÜŞTÜ

Devlet, tekerlekler döndükçe mahkûmlar tarafından üretilen enerjiyi fark edip bu güçten yararlanmak istedi. Onların bu hareketi, buğdayların öğütülmesi yahut su pompalanması üzere gereken tüm enerjiyi sağlıyordu. Böylelikle bu durum hapishane yetkilileri tarafından olumlu karşılandı ve faaliyete geçildi. Mahkûmlar bu sayede hem değirmen taşı çevirme işini bedavaya getiriyorlardı hem de topluma hitap ediyorlardı. Bilhassa İngiltere’de çöken iktisat sonrası büyük bir gelişme olarak görüldü.

YÜZLERCE KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

İngiliz Mühendis Cubitt’in bu icadı, İngiltere’den ABD’ye kadar ulaştı. Artık İngiltere dışında ABD hapishanelerinde de kullanılıyordu. Fakat bu azabın bedeli çok ağır olmaya başladı. Birçok mahkûm, düzgün beslenemediği için ve bedenlerinde meydana gelen sakatlık nedeniyle vahim bir biçimde hayatını kaybetti. Bunun sonucunda hapishaneler yönetmeliği bir karar vererek bu azap sistemini durdurdu.

AZAP ALETİNDEN SIHHAT ALANINA…

Koşu bandı 19. yüzyıldaki hapishanelerin berbat şartlarının sembolü olarak anıldı. Böylelikle 1889’da koşu bandının kullanımı yasaklandı. Lakin bu icat yıllar sonra çok farklı bir hedefle yine karşımıza çıktı. 1911 yılında ABD tarafından birinci patentini alan koşu bandı, 1952 yılında Dr. Robert Bruce tarafından geliştirildi. 1970’lere gerçek ise  artık insanların istekli olarak kilo vermek yahut formda kalmak için kullandığı sağlıklı hayatın değerli bir kesimi haline dönüştü. Buna ek olarak koşu bandının ortaya çıkmasını sağlayan en kıymetli faktör ise ABD’de başlayan koşu ve sağlıklı hayat çılgınlığı oldu. Böylelikle beşerler koşu bantlarıyla spor yapmanın birinci adımını attılar.

‘KOŞU BANDI ÖNCELİĞİNİZ OLMASIN’

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Hâkim Altan, antreman yaparken koşu bandı yerine doğal çim, toprak saha, yapay çim ya da tartan zemin tercih edilmesi gerektiğini söylüyor. Altan, “Şayet bu tabanlarda idman imkânı yoksa öncelikle eliptik bisiklet ya da koşu bandı tercih edilebilir” diye konuştu.

‘ŞOKU EMİCİ ÖZELLİĞE SAHİP OLANLARI TERCİH EDİN’

Yürüyüş bantlarında yer alan bilhassa şoku emici özelliğe sahip ve kayma hareketini azaltan platformların eklemlere daha az gerilim binmesini sağladığını belirten Hükümran Altan, bu aygıtların tercih edilmesini önerdi. Son olarak Altan, “Yürüyüş bantlarının kullanımında başlangıç kademesinde saatte 3-4 km geçilmemeli. Ortalama bir antrenman de ise saatte 5 km’lik bir idman ülkü olandır. Yürüyüş bantlarında suratı artırmak yerine eğimi 1-3 derece artırmak eklem sıhhati açısından daha düzgün bir seçenek olacaktır. Böylelikle temelinde bir azap aleti olarak tasarlanan bu aygıtı efektif bir formda spor maksatlı kullanabiliriz” bilgisini paylaştı. 

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.